* Ομιλία που έγινε το 1995 από τον  Μεγ. Διδ. της Μεγ.Στ. της Ελλάδος για την περίοδο 1995-2001, εν Αιων. Ανατ. αδ. Σάββα Βαφειάδη . (Από το βιβλίο …….. Σάββας Βαφειάδης – Κατάθεση μιας Τεκτονικής Ζωής / Έκδοση της Μεγ. Στ. της  Ελλάδος, Αθήνα 2011)

Το Τεκτονικό Δελτίο “Πυθαγόρας” με μικρές ή μεγάλες χρονικές περιόδους αργίας, οφειλόμενες σε λόγους ανωτέρας βίας, εκδίδεται από το 1882, µε ιδρυτή του τον αείμνηστο ενδ. αδ. Εµµανουήλ Γαλάνη.
Αποτελεί το επίσημο έντυπο του Eλληνικoύ Ελευθεροτεκτονισμού, εκδίδεται από τη Μεγάλη Στοά της Ελλάδας, με ευθύνη της εκάστοτε οριζόμενης από αυτήν Συντακτικής Eπιτροπής και διανέμεται δωρεάν προς όλα τα μέλη. Τα μέλη των Συντακτικών Επιτροπών κατέβαλαν πάντα και συνεχίζουν να καταβάλλουν φιλότιμες και καρποφόρες προσπάθειες για την όσο το δυνατό καλύτερη εμφάνιση και την πλουσιότερη τεκτονική ύλη του περιοδικού. Ιδιαιτέρως, επιθυμώ να αναφερθώ στην πολύτιμη συμβολή, κατά τη δεκαετία του 1980, των ενδ. αδ. Ντίνου Κοτσώνη και Σπύρου Παΐζη, ιδιαίτερα του επί σειρά ετών διευθυντή Συντάξεως και νυν επ. προσθ. Μεγ. Διδ. αδ. Σταμέλου Μακρή, ο οποίος δεν εφείσθη χρόνου και κόπων για την επιτυχή έκδοσή του.
Μέσα από τις σελίδες του, οι αδ. της Ελλάδος, της Κύπρου και της διασποράς ενημερώνονται τακτικά για τα συμβαίνοντα μέσα στη δικαιοδοσία της Μεγ. Στ. της Ελλάδος. Κυρίως, όμως, έχουν τη δυνατότητα vα εκφράσουν, με άρθρα, αμιγώς τεκτονικού περιεχομένου, τις δικές τους απόψεις, είτε να διευρύνουν τις γνώσεις τους, μελετώντας τα δημοσιευόμενα άρθρα άλλων μελών.
Μια δε, πρόσθετη προσφορά του τεκτονικού περιοδικού “Πυθαγόρας” υπήρξε η έκδοση του ειδικού τεύχους “ο Ελευθεροτεκτονισμός” (1987), με επανέκδοση βελτιωμένη το 1992, χάρη στην οποία έγινε δυνατή η υπεύθυνη και ουσιαστική πληροφόρηση πολλών αμυήτων που εκδηλώνουν την επιθυμία να ενημερωθούν αξιόπιστα αναφορικά με την ιστορία, τους σκοπούς, τη φιλοσοφία της τεκτονικής αδελφότητας και, ειδικότερα, με την εγκαθίδρυσή της στον ελληνικό χώρο.
Άλλοτε, η έκδοση του περιοδικού ήταν τυπικά μεν τριμηνιαία, αλλά, στην πραγματικότητα, το Τεκτονικό Δελτίο κυκλοφορούσε πιο σπάνια για διαφόρους εκάστοτε λόγους, κάποτε μάλιστα, για μια ολόκληρη χρονιά, δεν είχε κυκλοφορήσει κανένα τεύχος. Όμως, από τις αρχές του 1990, η έκδοση του “Πυθαγόρα”, έχει καταστεί τακτική με την κυκλοφορία δύο διπλών τευχώv κάθε χρόνο, στο ένα από τα οποία περιλαμβάνονται και οι ετήσιοι (Διοικητικός - Οικονομικός) απολογισμοί της Μεγ. Στ. της Ελλάδος. Τα τεύχη με αριθμούς 30/31 και 32/33 του 1990 (τόµος Η’), καθώς και τα τεύχη με αριθμούς 34/35 και 36/37 του 1991 (τόμος Θ’) περιλάμβαναν από 190 σελίδες, ετησίως. Όμως, το 1992 υπήρξε σταθμός στην εκδοτική δραστηριότητα του “Πυθαγόρα”. Το έτος αυτό κυκλοφόρησαν - εκτός των δύο κανονικών διπλών τευχών με αριθμούς 38/39 και 40/41 (τόμος Ι’) και με σύνολο 220 σελίδων - ένα επί πλέον πολυτελές λεύκωμα από 64 σελίδες, αναφερόμενο στον πανηγυρικό εορτασμό των 180 ετών ιστορίας του ελληνικού Ελευθεροτεκτονισμού, καθώς και το ειδικό επετειακό τεύχος 184 σελίδων, αφιερωμένο επίσης στην 180ετηρίδα.
Η ποσοτική αλλά και ποιοτική ανοδική πορεία του τεκτονικού Δελτίου, χάρη στην πλούσια και εκλεκτή συγγραφική δραστηριότητα των μελών, συνεχίσθηκε και τα επόμενα έτη, με την κυκλοφορία, το μεν 1993 των διπλών τευχών 42/43 και 44/45 (τόμος ΙΑ’), με συνολικό αριθμό 248 σελίδων, το δε 1994 των διπλών τευχών 46/47 και 48/49 (τόμος ΙΒ’), και με συνολικό αριθμό 288 σελίδων.
Από το έτος 1992 και μετέπειτα, διατίθενται περισσότερες σελίδες του περιοδικού για τα “Χρονικά των Στοών”, τα οποία περιλαμβάνουν τις δραστηριότητες των Στ. της Ελλάδος και της Κύπρου, αποτελώντας έτσι πολύτιμα στοιχεία της ιστορίας του Ελληνικού Ελευθεροτεκτονισμού και παρέχεται αναλυτική ενημέρωση για την κοινωνική δραστηριότητα και τα έργα ευποιίας της Μεγ. Στ. της Ελλάδος ως και για σημαντικές τεκτονικές ειδήσεις από το διεθνή χώρο, από επίσημες επισκέψεις σημαινόντων εκπροσώπων Μεγάλων Στοών του ‘εξωτερικού κ.α.
Παράλληλα με τη συνεπή, τακτική και, κατά το δυνατόν, βελτιούμενη έκδοση του ελληνικού περιοδικού, εγκαινιάσαμε, το 1994, το πρώτο τεύχος της ετήσιας έκδοσης του “Πυθαγόρα” και στην αγγλική γλώσσα, με επιλογή άρθρων και ειδήσεων που μπορούν να ενδιαφέρουν την παγκόσμια αδελφότητα. Ήδη, το πρώτο τεύχος στάλθηκε προς όλες τις αναγνωριζόμενες Μεγάλες Στοές του Εξωτερικού, προκειµένου σι αλλοεθνείς αδελφοί μας να αποκτήσουν αμεσότερη και σαφέστερη αντίληψη του πνευματικού και του φιλανθρωπικού τεκτονικού έργου των Ελλήνων και των Κυπρίων τεκτόνων. Επίσης, ολοκληρώσαμε το αλφαβητικό και θεματικό Ευρετήριο του Τεκτονικού Δελτίου της πενταετίας 1990-1994. Το Ευρετήριο ενσωματώθηκε στο παρόν τεύχος προς εξυπηρέτηση όλων των αναγνωστών και ιδιαίτερα των υποψηφίων συγγραφέων - συνεργατών του “Πυθαγόρα”, οι οποίοι οφείλουν να παίρνουν υπ’ όψη τους και να αναφέρονται βιβλιογραφικά στα παρεμφερή με το δικό τους και τα ήδη δημοσιευμένα άρθρα.
Με το ανά χείρας τεύχος 50/51 του 1995, που περιλαμβάνει 224 σελίδες, εισερχόμεθα στον ΙΓ’ τόμο, ενώ πέντε μόνο χρόνια μας χωρίζουν από τον 21ο αιώνα, των μεγάλων προσδοκιών και των υψηλών στόχων της ανθρωπότητας. Ως τέκτονες, οφείλουμε να συμβάλλουμε ενεργά για ένα συνεχώς βελτιούμενο μέλλον της κοινωνίας, που θα διαθέτει περισσότερη δικαιοσύνη, υψηλότερη ευθυκρισία και σταθερότερη ειρήνη για όλους τους ανθρώπους. Για το λόγο αυτό, έχουμε χρέος να κρίνουμε πάντα με αυστηρότητα τους εαυτούς μας και να αντιμετωπίζουμε με επιείκεια τα σφάλματα των συνανθρώπων μας, προκειμένου ο καθένας μας να μεριμνά για την αυτοβελτίωσή του και, με το παράδειγμά του, να επηρεάζει επωφελώς το περιβάλλον του. Το ίδιο ισχύει, σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό, για όσους έχουμε την ευθύνη οποιασδήποτε τεκτονικής αποστολής, όπως είναι και η έκδοση του “Πυθαγόρα”, του οποίου οφείλουμε να φροντίζομε, με σταθερότητα και συνέπεια, τη συνεχή ανοδική πορεία. Όπως και οι προηγούμενες, έτσι και η παρούσα συντακτική επιτροπή πράττει κατά συνείδηση ό,τι είναι δυνατό για την επιτυχή έκβαση των καθηκόντων της.
Επί πλέον όμως, η οποιαδήποτε επίσημη καταγραφή του ατομικού και του συλλογικού έργου των Ελλήνων τεκτόνων, όπως αυτή γίνεται περιοδικά μέσω του Τεκτ. Δελτίου, έχει ιδιαίτερη αξία και βαρύνουσα σημασία ,για τις επερχόμενες νέες γενεές τεκτόνων. Προς αυτές, οφείλουμε να μεταφέρουμε με πιστότητα την πνευματική παράδοση και τις ηθικές παρακαταθήκες των προγενεστέρων τους τεκτόνων και να μεταλαμπαδεύσουμε, με υπευθυνότητα και ακρίβεια, προς αυτές, το ανέσπερο φως, όπως αυτό γίνεται καλύτερα αντιληπτό και αντικατοπτρίζεται εναργέστερα, σε κάθε εποχή. Με αυτό τον τρόπο, τέλος, θα συντελέσουμε και μέσω του “Πυθαγόρα”, στη σταθερή, ασφαλή και αποτελεσματική ανέγερση του τεκτ. οικοδομήματος, προς όφελος ολόκληρης της ανθρωπότητας, συμβάλλοντας ιδιαιτέρως στην ηθική και πνευματική εξύψωση των επί μέρους ατόμων της.